Ο «ΓΙΓΑΝΤΑΣ» ΕΧΕΙ ΣΟΒΑΡΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

5/5 (3)

Γράφει ο Νίκος Χειλαδάκης

Ένας σημαντικό πρόβλημα με την πορεία της τουρκικής οικονομίας είναι ότι συχνά τα στοιχεία που δημοσιεύονται και έρχονται στην επικαιρότητα αμφισβητούνται ακόμα και από παράγοντες εντός Τουρκίας και κρίνονται ως αναξιόπιστα. Γεγονός πάντως είναι, όπως θα δούμε, ότι υπάρχει μια μεγάλη κρίση που άρχισε περίπου από το 2018 και μετά και η κρίση αυτή τερμάτισε την μεγάλη ανάπτυξη που είχε επιτευχτεί στην πρώτη δεκαετία από τον Ερντογάν, ανάπτυξη που ανέδειξε μια καινούρια αστική τάξη.

Στις 28 Φεβρουαρίου 2018 είχε έρθει το πρώτο σοβαρό προειδοποιητικό μήνυμα για την τουρκική οικονομία :

Ο γνωστός μεγάλος οίκος αξιολογήσεων των οικονομιών των κρατών, Moodys, απεύθυνε προειδοποίηση στην Τουρκία ότι είναι στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης, καθώς το άνοιγμα των εξωτερικών συναλλαγών της είναι από τα μεγαλύτερα του κόσμου.

Σύμφωνα με την MOODYS, η Τουρκία μαζί με την Ταιβάν και την Νότιο Κορέα, έχουν το μεγαλύτερο άνοιγμα των εξωτερικών τους συναλλαγών με αποτέλεσμα να διαφαίνεται έντονο το φάσμα της οικονομικής κατάρρευσης.

Στην περίπτωση της Τουρκίας, όπως αναφέρθηκε, μια οικονομική πολιτική βιτρίνας στη οποία επιμένει ο Ερντογάν έχει αρχίσει να τρίζει το τουρκικό οικονομικό οικοδόμημα και οι προβλέψεις είναι πολύ αρνητικές, ενώ την ίδια ώρα συνεχίζεται η ξέφρενη εξοπλιστική κούρσα με συνολικό κόστος το υπέρογκο αλλά και ασήκωτο πόσο των 70 δις δολαρίων.

-Μετά από λίγο καιρό, στις 4 Απριλίου 2018 και ένεκα της επιδείνωσης της οικονομίας κυκλοφορούν έντονες φήμες στην τουρκική πρωτεύουσα προκαλώντας μεγάλη αναστάτωση ότι ο υπουργός υπεύθυνος για την τουρκική οικονομία, Mehmet Şimsek, γνωστός πολιτικός με πολλά αξιώματα κουρδικής καταγωγής, υπέβαλε την παραίτηση στον πρωθυπουργό καθώς αναμένεται «βαρύς χειμώνας» για τα οικονομικά της χώρας.

Τις φήμες αυτές ενίσχυσε και το γεγονός ότι ο εν λόγω υπουργός έχει να εμφανιστεί δημόσια εδώ και μια εβδομάδα ακυρώνοντας όλο το πρόγραμμα των εμφανίσεων του, προκαλώντας πολλά ερωτηματικά για την στάση του. Τελικά ο Mehmşet Şimsek απολύθηκε στις 89 Ιουλίου του 2018.

Στις 31 Οκτωβρίου 2019 βγαίνουν στην δημοσιότητα στοιχεία από την τουρκική στατιστική υπηρεσία, (εφημερίδα Yeni Çağ) που δείχνουν την μεγάλη επιδείνωση της κατάστασης.

Συγκεκριμένα το άνοιγμα των εξωτερικών συναλλαγών μέσα σε ένα μήνα στον Σεπτέμβριο αυξήθηκε κατά 6,6%, δηλαδή στα 2 δις 56 εκατομμύρια δολάρια. Επισημαίνονταν το μεγάλο άνοιγμα μεταξύ εισαγωγών (16 δις 492 εκατομμύρια δολάρια) και εξαγωγών (14 δις 436 εκατομμύρια δολάρια).

Φτάνουμε στο πάρων έτος. Στις 23 Ιανουαρίου 2020 ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου, επιτέθηκε στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης προειδοποιώντας ότι η Τουρκία οδηγείται σε πολύ δύσκολες ατραπούς καθώς ο πληθωρισμός και η ανεργία εκτινάσσονται επικίνδυνα για την σταθερότητα της χώρας.

Σε μια χαρακτηριστική συνέντευξη που έδωσε στην τουρκική εφημερίδα, Milli Gazete, επέκρινε έντονα την κυβέρνηση του Ερντογάν, ενώ την κατηγόρησε ότι συχνά δίνει στην δημοσιότητα ψεύτικα στοιχεία για την πορεία της οικονομίας που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Σύμφωνα με τον Νταβούτογλου ο πληθωρισμός έτρεχε με ποσοστό 12%.
Ενδιαφέρων είναι ότι ο Νταβούτογλου, πρότεινε για την έξοδο από την οικονομική κρίση το μοντέλο της Κίνας για την Τουρκία.

Στη συνέχεια την εικόνα της πλήρης κατάρρευσης της τουρκικής οικονομίας προβάλλει η τουρκική εφημερίδα Sözçü, στις 3 Απριλίου 2020. Η τουρκική αντιπολιτευόμενη εφημερίδα αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις δηλώσεις του αρχηγού της τουρκικής αντιπολίτευσης, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ότι με την εξάπλωση της θανατηφόρου επιδημίας του Κορονοιού και των μέτρων που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής, 400 χιλιάδες επιχειρήσεις αναγκαστήκαν να βάλουν λουκέτο, ενώ οι άνεργοι αυξήθηκαν κατά άλλα 2 εκατομμύρια, δημιουργώντας ένα πραγματικά εκρηκτικό περιβάλλον.

Συγκεκριμένα ο αρχηγός της τουρκικής αντιπολίτευσης μιλώντας στο τουρκικό κανάλι, Fox tv, αποκάλυψε ότι από τις 19 Μαρτίου μέχρι σήμερα, (4/4), 400 χιλιάδες επιχειρήσεις έκλεισαν με συνέπεια να βρεθούν στην ανεργία περίπου 2 εκατομμύρια Τούρκοι,

Το γεγονός αυτό σύμφωνα με τον Κιλιτσντάρογλου δείχνει ότι η τουρκική οικονομία είναι υπό πλήρη κατάρρευση με ολέθριες συνέπειες ακόμα και για την ίδια την συνοχή της χώρας.

Για το ίδιο θέμα με δημοσίευμα της οικονομικής εφημερίδας, Ticaret Sicili Gazetesi, στις 27/5/2020, που δείχνει χαρακτηριστικά την κατάσταση στον κόσμο των επιχειρήσεων, μέσα στο 2019. 899 μεγάλες επιχειρήσεις κήρυξαν πτώχευση μην μπορώντας να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις, σε σύγκριση με το 2018 όταν μόνο 94 επιχειρήσεις είχαν κηρύξει πτώχευση.

Παράλληλα στις 20 Απριλίου 2020 ο πρώην «τσάρος» της τουρκικής οικονομίας της κυβέρνησης Ερντογάν, ο Αλί Μπαμπατζάν, (Yeni Çağ), ο οποίος προχώρησε τελευταία στη ίδρυση ενός νέου κόμματος που αντιπολιτεύεται τον Ερντογάν με το όνομα Deva partısı, σχετικά με την οικονομική πολιτική της τουρκικής κυβέρνησης έκανε πολύ επικριτικές δηλώσεις για την εξέλιξη της οικονομίας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Μπαμπατζάν, η τουρκική οικονομία βρίσκεται σε καθεστώς κατάρρευσης με όλες τις ανεξέλεγκτες συνέπειες αυτής της κατάστασης.

Ο δανεισμός των μεγάλων τουρκικών επιχειρήσεων σε συνάλλαγμα, όπως τόνισε ο Μπαμπατζάν, την ίδια ώρα που η τουρκική λίρα βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, προδιαγράφει μεγάλη οικονομική καταστροφή. Παράλληλα η ιλιγγιώδη αύξηση της ανεργίας, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα, δεν προοιωνίζει τίποτα το θετικό και δημιουργεί εκρηκτικές καταστάσεις.

Από την άλλη τα πολλά ανοιχτά μέτωπα του Ερντογάν, στην Συρία, στην Λιβύη, καθώς και στο κουρδικό, είναι άλλη μια πηγή αιμορραγίας της τουρκικής οικονομίας με ολέθριες συνέπειες, όπως υποστήριξε ο Αλί Μπαμπατζάν.

Το πώς θα αντιμετωπίσει όλη αυτή την κατάσταση ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, ενώ πολλές φωνές μιλούν ήδη για αναγκαία προσφυγή στο ΔΝΤ με όλες τις συνέπειες, είναι ένα μεγάλο ερωτηματικό, σύμφωνα με τον Μπαμπατζάν και δεν είναι άσχετο με αυτό η έκτακτη τηλεφωνική επικοινωνία του Ερντογάν με τον πρόεδρο Τραμπ, χωρίς να γίνει γνωστό τι ειπώθηκε μεταξύ των δυο ηγετών.

-Αλλά η πραγματική κατάσταση της τουρκικής οικονομίας φάνηκε ξεκάθαρα στις 4 Μαΐου 2020 όταν Γερμανικοί Οίκοι οικονομικών αναλύσεων, όπως αναφέρουν τουρκικά ΜΜΕ, (από Oda tv), προέβλεψαν για το 2020 την ολοκληρωτική κατάρρευση των οικονομιών τριών κρατών και αυτά είναι : Αργεντινή, Γεωργία και το τρίτο, η Τουρκία.

Ειδικά για την Τουρκία οι βασικότεροι λόγοι αναλύονται από το γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Αναλύσεων, Scope Ratings, καθώς και τον γνωστό Γερμανό Οικονομολόγο, Frank Stocker, στην γερμανική εφημερίδα Die Welt, με ένα χαρακτηριστικό άρθρο με τον τίτλο : «Τα μοιραία λάθη του Ερντογάν φέρνουν την κατάρρευση της Τουρκίας», Οι βασικοί αυτοί λόγοι είναι οι εξής τρεις :

1) Δραματική εξάντληση των συναλλακτικών αποθεμάτων που συνδέεται και με την κατακόρυφη πτώση της τουρκικής λίρας, γεγονός που φέρνει χιλιάδες τουρκικές εταιρίες στα πρόθυρα της πτώχευσης. Όπως αναφέρεται, οι άμεσες οικονομικές υπερχρεώσεις της Τουρκίας ανέρχονται στα 123 δις δολάρια, ενώ τα αποθέματα είναι μόλις στα 88 δις.

2) Βασικά λάθη της οικονομικής ς πολιτικής του Ερντογάν στην αντιμετώπιση της επιδημίας του Κορονοϊού, που έπληξαν την τουρκική οικονομία καίρια. Σύμφωνα με τον άλλο Γερμανό οικονομικό αναλυτή, Wofgang Kiener, της Bayern LB, η εμμονή του Ερντογάν να στηρίζει συνεχώς την λίρα έναντι του δολαρίου ρίχνοντας στην αγορά μεγάλες ποσότητες συναλλάγματος, έφερε την δραματική συρρίκνωση των αποθεμάτων.

3) Άμεση εξάρτηση της τουρκικής οικονομίας από Κατάρ και Κίνα. Σύμφωνα με τον Dennis Shen, του Οίκου Αξιολόγησης, Scope Ratings, η άμεση εξάρτηση τη τουρκικής οικονομίας από επενδύσεις και κυρίως δάνεια απ το Κατάρ αλλά και την Κίνα, τα οποία όμως έχουν κοπεί λόγω των διεθνών εξελίξεων, είναι άλλος ένας λόγος που επιδεινώνει τα οικονομικά μεγέθη και φέρνει την χώρα στο χείλος της καταστροφής, ενώ θεωρείται αναπόφευκτη η συνέχεια της πλήρης κατάρρευσης της τουρκικής λίρας.

Οι αναλυτές τονίζουν ότι αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα μνημονιακού χαρακτήρα, τότε η ίδια η χώρα θα καταρρεύσει με ανυπολόγιστες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, αλλά και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.

Ένα άλλο δυσάρεστο γεγονός για την τουρκική οικονομία και την πορεία είναι ότι στις 28 Μαΐου 2020 έγινε γνωστό από την Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας ότι μέσα σε ένα μηνά χάθηκαν 5 δις δολάρια (Kahayan Uygur Oat.com) με συνέπεια τα συνταγματικά αποθέματα να μειωθούν στα 86,3 δις δολάρια από τα 88 δις.

ΝΙΚΟΣ ΧΕΙΛΑΔΑΚΗΣ
Δημοσιογράφος-Συγγραφέας-Τουρκολόγος
www.nikosxeiladakis.gr

Αξιολογήστε Το

Facebooktwitterlinkedinmail
Loading...

Μπορεί να σας αρέσει...

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *